رژیم غذایی سنگ کلیه

کلیه‌ها نقش بسیار مهمی در دفع و مایعات بیش از حد و اضافی بدن از طریق ادرار کردن دارد. همچنین کلیه‌ها باعث می‌شوند تا تعادل شیمیایی بدن حفظ شود لذا به همین دلیل حفظ سلامت کلیه‌ها امری ضروری است. در صورتی که کلیه‌های انسان به درستی عمل نکنند، ممکن است که کریستال‌ها در دستگاه ادراری ایجاد شده و با بزرگتر شدن اندازه‌ی آنها به سنگ کلیه تبدیل می‌شوند. گاهی‌اوقات ممکن است که این سنگ‌های کلیه جلوی دفع ادرار را مسدود کنند و نهایتا منجر به بروز دردی غیر قابل تحمل شوند. در این شرایط ممکن‌ است که فرد از کمر درد، ادرار همراه با خون و یا درد به هنگام ادرار کردن رنج بکشد.

به طور کلی سنگ کلیه شامل خوشه‌های کوچک و سخت بلورین در دستگاه ادراری است. اگر اندازه‌ی سنگ کلیه کوچک باشد در این صورت شاید بتوان آن در خانه درمان کرد و بدون هیچ درد و ناراحتی از شر آن خلاص شد. اما اگر اندازه‌ی سنگ‌های کلیه بزرگ  باشند در این صورت شاید لازم باشد که جهت درمان آن به پزشک مراجعه کرده و از وی کمک بگیرید. به هنگام دفع سنگ کلیه، جهت دفع راحت سنگ و جلوگیری از شکل‌گیری مجدد سنگ کلیه‌ حفظ رژیم غذایی سالم  بسیار مهم است.

انواع مختلف سنگ کلیه


سنگ کلیه انواع مختلفی دارد. چنانچه که قبلا به سنگ کلیه دچار شده‌اید می‌توانید به پزشک مراجعه کرده و در مورد نوع آن از وی سوال کنید. شاید لازم باشد که جهت درمان سنگ‌کلیه‌های زیر‌، مواد غذایی و آشامیدنی خود را تغییر دهید:

  • سنگ‌های اگزالات کلسیم
  • سنگ‌های اسید اوریک
  • سنگ‌های فسفات کلسیم
  • سنگ‌های سيستين

دو نوع سنگ کلیه شایع شامل سنگ‌ اگزالات کلسیم و سنگ کلیه اسید اوریک است. رعایت یک رژیم غذایی خوب و سالم برای سرعت بخشیدن به فرآیند درمان ضروری است. مصرف آب اهمیت زیادی در درمان هر دو نوع سنگ کلیه‌ی ذکر شده دارد. توصیه‌ می‌شود که فرد مبتلا به سنگ کلیه روزانه ۳ کیلوگرم (۱۲ لیوان) آب بنوشد. بایدها و نبایدهای مربوط به مواد غذایی با توجه به انواع مختلف سنگ‌کلیه متفاوت است:

رژیم غذایی مناسب برای دفع سنگ‌های‌ اگزالات کلسیم 

اگزالات ماده‌ای است که در بیشتر موارد منجر به تشکیل سنگ کلیه می‌شود. معمول به دلیل اینکه اگزالات به کلسیم چسبیده و منجر به شکل‌گیری سنگ کلیه‌ می‌شود لذا جریان مایعات در بدن در سطح بسیار ضعیفی قرار می‌گیرد. در ادامه به مواردی اشاره می‌شود که فرد مبتلا به سنگ اگزالات کلسیم باید به هنگام برنامه‌ریزی رژیم غذایی خود مد نظر قرار دهد.

 

مقدار اگزالات موجود در رژیم غذایی خود را کاهش دهید

انواع مختلف سنگ کلیه

اگر به سنگ کلیه از نوع اگزالات کلسیم هستید در این صورت باید جهت کاهش مقدار اگزالات موجود در ادار خود از مصرف مواد غذایی زیر اجتناب کنید:

  • آجیل و محصولات از این دسته
  • بادام زمینی – از نوع حبوبات که حاوی اگزالات زیادی هستند
  • ریواس
  • اسفناج
  • سبوس گندم

مقدار سدیم موجود در رژیم غذایی خود را کاهش دهید

با افزایش مصرف سدیم احتمال سنگ‌سازی کلیه‌ها نیز افزایش می‌یابد. سدیم بخشی از نمک است. سدیم در بسیاری از غذاهای کنسرو شده، بسته‌بندی شده و فست فود موجود است. همچنین می توان سدیم را در بسیاری از چاشنی‌ها ادویه‌ها و گوشت  نیز یافت.

مصرف پروتئین حیوانی را محدود کنید

خوردن پروتئین حیوانی می‌تواند احتمال ایجاد سنگ کلیه را افزایش دهد. بنابراین باید مصرف پروتئین حیوانی شامل

  • گوشت گاو، مرغ به ویژه احشاء خوراکی نظیر دل، قلوه، چگر و غیره
  • تخم مرغ
  • ماهی و صدف
  • شیر، پنیر و سایر محصولات لبنیاتی

را محدود کنید.

اگرچه طریق رژیم غذایی مناسب

شاید مجبور باشید که مقدار مصرف پروتئین حیوانی روزانه‌ی خود را محدود کنید اما فراموش نکنید که بدن شما باید پروتئین کافی نیز دریافت کند لذا از رسیدن پروتئین کافی به بدن اطمینان حاصل کنید. برای تامین پروتئین مورد نیاز بدن می‌توانید مقداری از پروتئین موجود در گوشت و پروتئین حیوانی را با لوبیا، نخود خشک شده و عدس جایگزین کنید زیرا این مواد غذایی، گیاهی بوده و سرشار از پروتئین و در عین حال مقدار اندکی اگزالات هستند.

تامین کلسیم کافی از

اگر چه ظاهرا کلسیم موجود در رژیم غذایی باعث ایجاد سنگ‌های کلسیم در کلیه می‌شود اما در واقعیت اینطور نیست. اگر کلسیم در مقادیر مناسب مصرف شود، می‌تواند موجب مسدود شدن سایر مواد سنگ‌ساز موجود در دستگاه گوارش شود. بهتر است که کلسیم مورد نیاز بدن از طریق مصرف مواد غذایی گیاهی دارای  اگزالات کم مانند آب‌ میوه‌های سرشار از کلسیم غنی شده، غلات و حبوبات، نان، انواع سبزیجات و برخی انواع لوبیاها تامین شود.

مواد غذایی مناسب برای دفع سنگ اسید اوریک در کلیه 

پورین یک ترکیب شیمیایی است که در برخی از غذاها یافت می‌شود و میزان اسید موجود در ادرار را تا مقدار زیادی افزایش می‌دهد. افزایش سطح اسید در بدن منجر به تشکیل سنگ‌هایی در کلیه می‌شود که به آنها سنگ‌های  اسید اوریک کلیه می‌گویند.

  • در چنین مواردی لازم است که مقدار پورین موجود در رژیم غنی خود را کاهش دهیم. از آنجایی که غذاهایی مانند گوشت قرمز، گوشت اندام‌های بدن مانند دل و قلوهو غیره و صدف‌های خوراکی دارای مقادیر زیادی از پورین می‌باشند لذا بهتر است که از مصرف این مواد غذایی اجتناب شود.
  • با خوردن میوه‌ها و سبزیجات آبکی می‌توان میزان اسید ادرار را کاهش داد.
  • مصرف میوه‌ها و نوشیدنی‌های شیرین شکر به خصوص آنهایی که حاوی شربت ذرت فروکتوز به مقدار زیادی هستند، را کاهش دهید زیرا مصرف فروکتوز منجر به افزایش کلسیم، اگزالات و اسید اوریک در ادرار می‌شود.
  • مصرف پروتئین حیوانی (گوشت قرمز، ماکیان، تخم‌مرغ و غذاهای دریایی) را کم کنید. افزایش میزان پروتئین در بدن به غیر از کاهش سطح سیترات در بدن، منجر به تشکیل اسید اوریک نیز شده و نهایتا منجر به ایجاد سنگ در کلیه می‌گردد. با این وجود، مجددا باید ذکر کرد که به جای پروتئین حیوانی از غذاهایی مانند نخود فرنگی، عدس، توفو و غیره استفاده کنید.
  • از مصرف مواد غذایی که باعث افزایش میزان اسید موجود در ادرار می‌شود، خودداری کنید.

مواد غذایی مناسب برای سنگ کلیه از نوع کلسیم فسفات 

 

مقدار سدیم موجود در رژیم غذایی خود را کاهش دهید

برای این نوع از سنگ کلیه هم نیاز است که مصرف سدیم خود را کاهش دهید. در پاراگراف قبل در مورد مواد غذایی سدیم توضیح داده شده است.

 

مصرف پروتئین حیوانی خود را محدود کنید

هرچند که شاید لازم باشد مصرف روزانه‌ی پروتئین حیوانی خود را محدود کنید اما فراموش نکنید که پروتئین کافی به بدنتان برسد. برای جبران پروتئین حاصل از مواد حیوانی می‌توانید از برخی از مواد غذایی گیاهی سرشار از پروتئین استفاده کنید. در ادامه به برخی از مواد غذایی گیاهی که پروتئین زیادی دارند اشاره می‌کنیم:

  • حبوبات از جمله لوبیا، نخود فرنگی خشک شده، عدس و بادام‌ زمینی
  • غذاهای سویادار از جمله شیر سویا، کره بادام زمینی همراه با سویا و توفو
  • آجیل و محصولات آجیلی از قبیل بادام و کره بادام، کاشو (بادام هندی) و کره کاشو، گردو و پسته
  • تخم آفتاب‌گردان

تامین کلسیم کافی بدن از طریق مواد غذایی مناسب 

 سعی کنید مقدار کافی کلسیم را در برنامه غذایی خود قرار دهید. چگونگی مصرف آن با سایر مواد غذایی در پاراگراف قبل توضیح داده شده است.

 

مواد غذایی مناسب برای سنگ کلیه سیستین

نوشیدن مایعات به ويژه آب به مقدار کافی می‌تواند مهمترین تغییر در سبک زندگی یک فرد برای پیشگیری از ایجاد سنگ کلیه سیستین باشد.

 

بهترین مواد غذایی که می‌توان با خوردن آنها، سنگ کلیه را دفع کرد کدامند؟ 


در ادامه به بهترین و مناسب‌ترین مواد غذایی جهت دفع بهتر و راحت‌تر سنگ کلیه اشاره شده است.

 

مصرف مایعات 

نوشیدن مقدار زیادی آب، شایع‌ترین روش پیشنهادی جهت پیشگیری از ایجاد سنگ کلیه و یا دفع آن است. هیداراته ماندن بدن بسیار مهم است و بهترین راه برای از بین بردن سنگ کلیه‌ها نیز محسوب می‌شود. مصرف روزانه دو لیتر آب مقدار متوسط توصیه شده است. با این وجود در آب و هوای گرم باید آب بیشتری بنوشید زیرا در این وضعیت بدن از طریق عرق کردن ، آب خود را از دست می‌دهد و باعث می‌شود تا ادرار کمتری تولید شده و نهایتا خطر ایجاد سنگ در کلیه را کاهش می‌دهد. بعنوان یک راهکار خوب بهتر است که هرجا که می‌روید همیشه یک بطری آب (معدنی) به همراه داشته باشید و هرزگاهی یکی دو جرعه از آن بنوشید. البته بخاطر داشته باشید که میزان مصرف قهوه و چای خود را محدود کنید.

در رژیم غذایی خود کلسیم را بگنجانید 

 معمولا زمانی که فرد دچار سنگ کلیه شده است از مصرف کلسیم خودداری می‌کند اما بهتر است که بدانید کلسیم برای بدن ضروری و لازم است. لذا باید کلسیم را با اگزالات موجود در مواد غذایی جفت کنید به طوری که کلسیم بتواند به اگزالات معده چسبیده و از رسیدن آن به کلیه‌ّا جلوگیری کند. می‌توانید مصرف کلسیم را محدود کنید اما بخاطر داشته باشید که آن را به طور کامل از رژیم غذایی خود حذف نکنید.

مصرف گوشت قرمز را کم کنید

برای آنکه سنگ کلیه دفع شود به پروتئین کمتری نیاز است. داشتن یک رژیم غذایی با میزان پروتئین بالا می‌تواند فرآیند دفع سنگ کلیه را بسیار دردناک‌تر کند. از مصرف مواد غذایی سرشار از پروتئین از قبیل گوشت خوک، گوسفند، ماهی و تخم‌مرغ بپرهیزید و بجای آن از گوشت‌های دیگری همچون گوشت مرغ البته به میزان محدود استفاده کنید زیرا میزان پروتئین این نوع از گوشت‌ها کمتر از بقیه است. همچنین مصرف پروتئین زیاد اسید اوریک را افزایش و مقدار مواد شیمیایی به نام سیترات را کاهش می‌دهد و این خود باعث تشکیل سنگ کلیه در بدن می‌شود. محتوای پروتئین را در رژیم غذایی خود  کنترل کرده و آن را کم کنید.

از سبزیجات مغذی استفاده کنید 

 رژیم غذایی شما باید حاوی سبزیجاتی مانند تره، نخود سبز، شلغم، کدو تنبل، گل کلم، کلم بروکلی، گوجه فرنگی و اسفناج باشد. این سبزیجات دارای ترکیبات خاصی هستند که برای بدن و مخصوصا برای سنگ کلیه مفید می‌باشند. این مواد دارای الیاف و مواد مغذی بالایی هستند که به تمیز ماند سیستم و تقویت عملکرد کلیه‌ها کمک می‌کند. خوردن سبزیجات سبز با کلروفیل بالا به دفع سنگ کلیه کمک می کند. بهتر است که این سبزیجات را بصورت پحته و یا بخارپز شده به همراه سوپ و سالاد بخورید.

مصرف میوه

مصرف میوه

برای دفع سنگ کلیه باید مقدار زیادی ویتامین به بدن برسد. از میوه‌های سرشار از ویتامین، به ویژه مرکباتی مانند انگور، لیمو، پرتقال، هندوانه، هلو، آناناس، خربزه و غیره استفاده کنید زیرا  مصرف این مواد به طور طبیعی باعث سم‌زدایی بدن می‌شود. ویتامین موجود در این میوه‌ها فرآیند تشکیل اسید در بدن را از بین برده  و از طریق حل کردن اسید به دفع راحت‌تر سنگ کلیه کمک زیادی می‌کند.

 

از مواد غذایی سرشار از فیبر مصرف کنید 

یک رژیم غذایی غنی از فیبر برای دور نگه داشتن سموم از بدن بسیار مهم است. مصرف الیاف و فیبر به جلوگیری از تبدیل کلسیم و اسیدها به سنگ کلیه کمک می‌کنند. به عنوان مثال، می‌توانید یک صبحانه غنی از مانند جو سبوسدار بخورید تا باعث تقویت و سالم ماندن سیستم بدن شوید. همچنین مصرف لوبیا، حبوبات، ذرت و گندم در رژیم غذایی خود را فراموش نکنید.

 

از مواد غذایی داری سدیم کم مصرف کنید

اگر رژیم غذایی شما سرشار از سدیم باشد در اینصورت باعث افزایش انباشت کلسیم در بدن می‌شود. از شور کردن غذا و مصرف مواد غذایی کنسرو شده و فرآوری شده بپرهیزید. همچنین جهت محدود کردن مقدار سدیم بدن خود، از خوردن فست فود و غذاهای آماده اجتناب کنید.

گیاهان مناسب برای دفع سنگ کلیه

گیاهان مناسب برای دفع سنگ کلیه

گیاهانی مانند ریحان، هیدرنگی، هفت کول یا بداغ، ابریشم ذرت، کاوا کاوا، ریشه گراول، گزنه، علف پنیر و تمشک  به حفظ عملکرد صحیح کلیه‌ها کمک می‌کنند و باعث حل شدن و دفع سنگ کلیه راحت نیز می‌شوند. همچنین مصرف این مواد برای سلامت کلیه‌ها نیز بسیار مفید است لذا حتما این مواد را در رژیم غذایی خود شامل کنید.

Post Author: پایگاه اورولوژی (جراحی کلیه،مجاری ادراری و تناسلی)

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

You may also like

سیستوسکوپی پروستات: بررسی مجرای ادراری برای درمان مشکلات پروستات

سیستوسکوپی به روشی گفته می‌شود که به پزشک اجازه می‌دهد

ورم والتهاب پروستات(پروستاتیت): درمان عفونت پروستاتیت حاد و مزمن

    عفونت پروستات (پروستاتیت) هنگامی رخ می‌دهد که پروستات

افزایش طول آلت تناسلی مردان : راه افزایش رضایت در زندگی زناشویی

سیستم تولید مثل مردان شامل آلت تناسلی، بیضه‌ها، کیسه منی